Psychologische veiligheid gaat over een gedeeld gevoel in een team dat het oké is om je uit te spreken. Niet omdat alles gezellig is, maar omdat mensen verwachten dat een vraag, een twijfel of een fout serieus wordt genomen in plaats van afgestraft of weggewuifd.
Het begrip wordt vaak verkeerd begrepen. Psychologische veiligheid betekent niet dat iedereen zich altijd comfortabel moet voelen, dat er geen meningsverschillen meer zijn of dat de lat lager komt te liggen. Teams met ruimte om zich uit te spreken kunnen veeleisend en direct zijn. Het verschil is dat het lastige hardop wordt gezegd, zodat je er iets mee kunt.
Verantwoordelijkheid verdwijnt evenmin. Mensen blijven verantwoordelijk voor hun werk. Wat verandert, is dat problemen eerder boven tafel komen, op een moment dat er nog iets aan te doen is.
Stel je een projectteam voor dat al weken merkt dat een deadline niet haalbaar is. In overleggen knikt iedereen mee met de planning; bij de koffieautomaat delen mensen hun zorgen. Pas als de deadline wordt gemist, blijkt dat bijna iedereen het zag aankomen. Niemand hield bewust iets achter. Het benoemen voelde gewoon riskanter dan zwijgen.
Voor leiders betekent dit: let op wat er gebeurt als iemand zich wél uitspreekt. Hoe reageer je op slecht nieuws, op een vraag die een gat blootlegt, op iemand die het in het bijzijn van anderen met je oneens is? Die momenten leren een team meer dan welke uitspraak over openheid ook.
Mijn promotieonderzoek kijkt naar één deel van dit beeld: de rol van kwetsbaarheid van leiders, bijvoorbeeld het erkennen van onzekerheid of eigen fouten, in relatie tot psychologische veiligheid.
- OnderzoekPromotieonderzoek naar kwetsbaarheid van leiders en psychologische veiligheid →
- PublicatiesPublicaties en perspectieven →
- PodcastTOP Talks-gesprekken →