Sommige vraagstukken zijn ingewikkeld: lastig, maar oplosbaar met genoeg expertise en analyse. Andere zijn complex. Veel factoren beïnvloeden elkaar, mensen kijken verschillend naar het probleem en elke ingreep verandert de situatie zelf. Dat worden ook wel weerbarstige vraagstukken genoemd.
In complexe situaties werkt de vertrouwde leiderschapsreflex van eerst analyseren, dan beslissen en dan uitvoeren minder goed. Wat er gaat gebeuren, kun je maar gedeeltelijk vooraf weten. Leiden wordt dan: kleine, doordachte stappen zetten, goed kijken wat ze opleveren en onderweg bijsturen. Modellen zoals Cynefin en de Stacey-matrix helpen om te herkennen in wat voor situatie je zit.
Onzekerheid erkennen is iets anders dan verantwoordelijkheid ontlopen. Zeggen "we weten het nog niet" kan eerlijk en nodig zijn. Het gebruiken als reden om niet te kiezen, of de keuze bij anderen neer te leggen, is iets anders.
Stel je een directieteam voor dat de samenwerking wil versterken tussen twee afdelingen die al lang naast elkaar werken. Een reorganisatieplan ziet er op papier aantrekkelijk uit, maar niemand kan voorspellen hoe mensen erop reageren. Het team kan ook beginnen met een paar kleine gezamenlijke projecten, leren van wat er gebeurt en van daaruit de volgende stap bepalen. Dat is geen besluiteloosheid, maar een andere manier van verantwoordelijkheid nemen.
Voor leiders vraagt dit om een combinatie van richting en openheid: helder zijn over waar je naartoe wilt, eerlijk over wat je niet weet, en bereid om bij te sturen als de werkelijkheid anders uitpakt. Het vraagt ook om de perspectieven van anderen, want niemand overziet een complexe situatie in z'n eentje.
- BoekLeading in a Wicked World →
- TEDxReveal your hidden treasures: het verhaal van de talk →
- SprekenLeading in a Wicked World als keynote →